Grupa projektu badawczego Lexometria Procesu Legislacyjnego stawia sobie za cel poszerzenie tradycyjnego podejścia do badań nad instytucjami formalnymi państwa, społeczeństwa i gospodarki (w szczególności: rozwiązaniami dylematów decyzyjnych sformalizowanych za pomocą prawa powszechnie obowiązującego) o nowe elementy umożliwiające empiryczne poznanie przyczyn tworzenia instytucji formalnych (w szczególności tzw. materialnych źródeł prawa) oraz społeczno-gospodarczych skutków ich funkcjonowania.

Prowadzimy badania interdyscyplinarne w sensie właściwym. Posługujemy się unikalną metodą badań – LEXOMETRIĄ, w której rezultat zależy od ścisłej współpracy pomiędzy osobami reprezentującymi różne specjalności naukowe i zawodowe. Dążymy do stworzenia wspólnego wnioskowania, opartego na jednolitej płaszczyźnie intelektualnej. Analizujemy powiązania pomiędzy normami prawa i pozostałymi regułami, normami i instytucjami należącymi do współczesnego porządku społeczno-gospodarczego kraju.

Badania grupy mają prowadzić do uporządkowania i modernizacji wiedzy na temat celów działania człowieka – jako istoty społecznej.  Szukamy sposobów realizacji tych celów za pomocą instytucji prawnych i norm pozaprawnych, w szczególności na temat przesłanek i sposobów wywierania presji na przebieg postępowania legislacyjnego przez osoby indywidualne oraz grupy interesu. Innymi słowy, poznajemy reguły i normy ładu aksjonormatywnego w całej złożoności zjawiska, nie tylko od strony elementów sformalizowanych (norm prawnych), ale i niesformalizowanych (reguł, norm i instytucji nieformalnych).

Chcemy zadawać pytania, na które najczęściej nie ma łatwej odpowiedzi, jednak decydujemy się podjąć trud związany z łamaniem stereotypów i docieraniem do istoty procesu tworzenia prawa w korelacji z procesami jego stosowania. Dostrzegamy bowiem lukę w istniejącym paradygmacie naukowym, która znacząco osłabia potencjał nauk społecznych.

PRZEDMIOT DZIAŁALNOŚCI: formalne i nieformalne instytucje ładu społeczno – gospodarczego.

Obok tzw. formalnych źródeł prawa istnieją materialne źródła prawa, stanowiące ogół przesłanek społecznych, gospodarczych i kulturowych, które wpływają na treść prawa. W ramach nauk prawnych, problematyka materialnych źródeł prawa podnoszona jest sporadycznie, na zasadzie swobodnych dywagacji pozbawionych podbudowy empirycznej, a wysiłki badawcze są nieuporządkowane i rozproszone pomiędzy różne kierunki poznawcze, jak teoria i filozofia prawa, dogmatyki poszczególnych gałęzi, socjologia prawa, itp. Tymczasem, czym jest prawo, jeśli nie zapisem treści reguł osiągania celów działania, stawianych sobie przez człowieka, istotę społeczną? Refleksja nad problemem luki poznawczej występującej w naukach prawnych prowokuje do formułowania nowych celów badań nad prawem i zadania pytań wymagających naukowej odpowiedzi: 

1. Dlaczego nie badać systemu prawa jako części większej całości, jako części zasobu instytucji formalnych i nieformalnych, określających przebieg interakcji w ramach konkretnego systemu społeczno – gospodarczego?
2. Dlaczego problemu materialnych źródeł prawa i jego funkcji nie badać w sposób zintegrowany, agregując wiedzę o regułach osiągania celów działania gromadzoną w ramach rożnych nauk społecznych, jak nauki ekonomiczne (zwłaszcza ekonomia instytucjonalna, czy nauki o zarządzania i jakości), socjologia (zwłaszcza socjologia zmian społecznych), psychologia, politologia, itp.?
3. Dlaczego nie podjąć trudu ustalenia charakteru powiązań pomiędzy głównymi kategoriami reguł sformalizowanych (zwłaszcza prawnie) i niesformalizowanych? Dlaczego nie spróbować określić, jaki jest wzajemny zasięg i – tłumiąca lub wzmacniająca – moc wzajemnego oddziaływania reguł, służących różnym celom działania określanym przez ludzi?
4. Dlaczego nie spróbować wskazać i skatalogować wszystkich reguł działania, które traktowane są jako obowiązujące w konkretnym, istniejącym współcześnie, społeczeństwie?

CEL STRATEGICZNY: Poznanie systemu instytucji w sposób kompletny.

Jak poznać system reguł działania (porządek instytucjonalny) w sposób kompletny?

⁎ Poprzez kojarzenie wiedzy odnoszącej się do ustalania treści reguł działania, agregowanej w ramach różnych przedsięwzięć poznawczych (projekty interdyscyplinarne).

⁎ W szczególności, poprzez ustalanie:

• rodzajów korzyści (materialnych i niematerialnych) płynących z upowszechnienia i ochrony, w danej zbiorowości, określonej reguły działania i rodzajów podmiotów, jakie odnoszą te korzyści;
• rodzajów obciążeń (kosztów, dolegliwości – materialnych i niematerialnych) jakie wiążą się z upowszechnianiem i ochroną, w danej zbiorowości, określonej reguły działania i rodzajów podmiotów, jakie tymi kosztami są obciążone;
• poprzez ustalenie rodzajów zachowań nakierowanych na osiągnięcie celu działania (uzyskania korzyści lub uchylenia się od dolegliwości).

Jakie korzyści niesie podejście naukowe realizowane w ramach projektu Lexometria Procesu Legislacyjnego?

• Nauki społeczne in genere – zyskują narzędzie integrujące przedsięwzięcia badawcze;
• Polityka legislacyjna i polityka gospodarcza – otrzymują szansę na uzyskanie silniejszych podstaw naukowych;
• Dogmatyczne dyscypliny nauk prawnych – zyskują poszerzenie i „urealnienie” rozważań o pochodzeniu i rzeczywistej treści różnego rodzaju metadyrektyw (jak „prawa podmiotowe”, „standardy konstytucyjne”, „zasady” danej gałęzi prawa, itp.);
• Ekonomia instytucjonalna – zyskuje narzędzie badania porządku instytucjonalnego pozwalające operować „twardymi danymi” na temat pochodzenia i znaczenia instytucji formalnych gospodarki